hoofding
Directiecongres Programma

Directiecongres Stein-Urmond 2012

Printvriendelijke versiePrintvriendelijke afdruk

Donderdag 8 maart 2012

08.15 - 09.00 uur Onthaal met koffie, thee, fruitsap en croissants
09.15 - 09.30 uur Inleiding
09.30 - 11.00 uur Niets is grijzer dan kleurloos: identiteit, zingeving, religie op school'

Marc van de Voorde


De lezing is opgehangen aan drie verhalen: het verhaal van Ephimenco (Nederlandse columnist), het verhaal van Natchiketa (Indiase prins), het verhaal van Latinis (Belgische militair).

  1. Het verhaal van Ephimenco gaat over de noodzaak van een "taal" die niet voorbijgaat aan de "finesses van het leven" en die tegemoetkomt aan de "behoefte aan meer diepgang".

    Het onderzoek van de KULeuven waaruit blijkt dat de ouders het "katholieke" karakter hoogachten en/of waarderen, toont aan dat men geen kleurloosheid wenst, want kleurloosheid maakt de identiteitscrisis van vandaag slechts groter. De vals gebleken veronderstelling dat het de K van kwaliteit was die het katholieke net zo groot maakte, zou wel eens een projectie kunnen zijn van het onvermogen van de school om de K van katholiek in te vullen. De school moet haar probleem oplossen, niet het aanbod aanpassen aan haar probleem. Er moet bijgevolg werk gemaakt worden van een voldoende grote kern die de K representeert en realiseert.

    Trouwens, onderrichten en verklaren gebeuren altijd vanuit een achtergrond, zeker in een omgeving, een school, waar van de communicatoren (leerkrachten) engagement en authenticiteit worden gevraagd. Beschouwingloos les geven is onmogelijk. Vandaar dat het LEF-idee van 'neutrale' lessen levensbeschouwing een leugen is.

  2. Het verhaal van Natchiketa wijst op de fundamentele vragen van de zoektocht naar zingeving. Deze vragen krijgen geen voldoende antwoord door "waardeopvoeding". De fundamentele vragen zijn immers spirituele vragen. Het zijn vragen over betrekkelijkheid, betrokkenheid en bewogenheid.


    De katholieke school moet geen normatief antwoord geven, maar moet vanuit haar specifieke identiteit een spiritueel aanbod doen in een context van reële diversiteit. Ook waarden zijn immers grijs, als ze "kleurloos" blijven (algemeen aanvaard humaan waar iedereen zich kan in herkennen en die niemand tegen de borst stoten). De katholieke school moet de weg inslaan van de recontextualisering van de K (van katholiek).

  3. Het verhaal van Latinis is het verhaal van vertrouwen en hoop: je gooit je boodschap als "flessenpost" in de oceaan van het leven, zonder te weten waar en wanneer die boodschap aankomt. Opvoeden is loslaten in de hoop dat...

    Je kunt mensen maar loslaten als je zelf een mens van vertrouwen bent. De K van de katholieke school staat of valt met de graad van de gedrevenheid van de 'communicatoren'. Gedrevenheid is: enthousiasme uit overtuiging, overtuiging met beslissing, passie in twee betekenissen, overgave in verwondering en verontwaardiging, overwinning van de angst (ook de angst om katholiek te zijn). "A tough mind and a tender heart" (Martin Luther King) - jongeren willen ook eens een neen horen, maar ze willen ernstig genomen worden. Wie jongeren ernstig neemt, stopt zijn eigen identiteit niet weg.

    Slot: toen mijn jongste dochter (nu 26) nog een peuter was en nog niet kon lezen, wees ze op een avond op het klavier van mijn computer de toets met het vraagteken aan en vroeg: Papa, is dat de letter van de kapstok? Inderdaad, het vraagteken is een kapstok. Als we ons vragen stellen, krijgen we kapstokken om ons leven aan te hangen. Het leven vordert met het stellen van vragen. Maar elke vraag heeft recht op een antwoord, een ernstig antwoord, een antwoord vol overtuiging en gevoel (a tough mind and a tender heart). Niet om voetstoots te aanvaarden, maar om op de kapstok van het leven mee te nemen naar de volgende vraag.

Mark van de Voorde (gewezen hoofdredacteur Kerk en Leven, gewezen speechschrijver en raadgever van Herman Van Rompuy, Yves Leterme en Steven Vanackere. Momenteel onafhankelijk publicist en columnist voor verschillende kranten en weekbladen)

11.30 - 12.15 uur Eucharistieviering
12.45 uur Lunch
Inchecken hotelgasten
Vrije tijd
15.45 - 16.00 uur Koffie
16.15 - 17.15 uur 'Het menselijk brein'

Christophe Lafosse


Het menselijke brein De hersenen zijn een heel complexe materie. Het merkwaardige is dat het gedrag van de mens invloed kan uitoefenen op de hersenen en omgekeerd. Een interessant gegeven voor neurologen is de interactie tussen beide.

Er is een toenemende interesse binnen de neurowetenschappen voor de studie van de gevolgen van neurologische stoornissen en abnormale omgevingsinvloeden op de ontwikkeling, structuur en functie van de hersenen. Deze gevolgen hebben een duidelijke weerslag op het gedrag, zoals op zijn minst in het schoolfunctioneren en het alledaagse leven thuis in het gezin. Inzichten in de enorme adaptiviteit van de hersenen voor de invloed van omgevingsfactoren geven ons meer en meer duidelijkheid in de verscheidene interacties tussen omgeving en organisme (zenuwstelsel) waardoor het begrijpen van eventuele gedragsafwijkingen een complexe uitdaging wordt.

De lezing gaat ook in op de vraag of onze identiteit gevormd wordt op een cognitief niveau of dat we in de eerste plaats een afspiegeling zijn van de sociale groep waartoe we behoren. Hoe wordt onze identiteit vormgegeven door cultuur en welke rol kan identiteit spelen in een multiculturele samenleving?

Aan de hand van divers beeldmateriaal zal prof. Lafosse een referentiekader uiteenzetten dat ons helpt om de complexe werking en ontwikkeling van het brein te begrijpen. Hierbij zullen recente inzichten en ontwikkelingen aan bod komen.

Prof. dr. Christophe Lafosse is gespecialiseerd in de klinische neuropsychologie. Hij is verbonden aan het Revalidatieziekenhuis Hof ter Schelde in Antwerpen en doceert aan de Universiteiten van Leuven, Brussel en Antwerpen en aan de Lessius Hogeschool over de gevolgen van hersenletsels op het gedrag van de mens.
18.00 uur - ... Aperitief
Feestmaal
Ca. 21.00 uur Optreden - ontspanning
.... Overnachting

 

Vrijdag 9 maart 2012

07.30 - 09.00 uur Ontbijt en ontruimen kamers
09.00 - 10.30 uur KEUZESESSIES (eerste maal)

Keuzesessie 1

'Collegiale visitatie'
Reinhilde Everts


Deze sessie wil je informeren over en smaak doen krijgen in collegiale visitatie als instrument van kwaliteitszorg. Verwacht geen verhaal over collega’s die bij elkaar te rade gaan (collegiale consultatie). Evenmin gaat het in deze sessie over collega’s die in intervisie de koppen bij elkaar steken. Waar we het wel over hebben, is over kleine teams van leerkrachten en directies uit verschillende scholen die als kritische vrienden bij elkaar op bezoek gaan. Een visitatie dompelt je onder in een bad van observeren, reflecteren, evalueren, waarderen en presenteren.

Collegiale visitatie is het instrument bij uitstek om je een beeld te vormen over de kwaliteit van het eigen onderwijs en dat van de collega’s uit andere scholen. Je focust daarbij niet alleen op het leren van de leerling, maar je hebt ook oog voor de wijze waarop de leraar en de school dit leren ondersteunen.

Onze bron van inspiratie is het boek ‘Ik zie, ik zie wat jij niet ziet. Collegiale visitatie als hefboom voor schoolontwikkeling.’ van Peter van Petegem en Paul Cautreels, beiden verbonden aan de Universiteit Antwerpen.

Reinhilde Everts (pedagogisch directeur SG Harlindis & Relindis Maaseik-Kinrooi, voorheen projectbegeleider proeftuinen VVKSO)


Keuzesessie 2

'Gaming'
Valère Awouters


Games zijn in. Jongeren gamen veel en gevarieerd. De media belichten vooral de negatieve aspecten, zoals verslaving en aanzetten tot geweld. Maar is dit ook zo? En wat zegt het wetenschappelijk onderzoek hierover? In deze sessie gaan we hier verder op in. Sneller dan verwacht neemt ook de productie van educatieve games toe. We geven een aantal voorbeelden en laten zien wat met educatieve games kan bereikt worden. Er komen steeds meer educatieve games voor vakinhoudelijke en vakoverschrijdende eindtermen ter beschikking. De specifieke (vak)didactische mogelijkheden krijgen speciale aandacht. Ook wordt het mogelijk om samen met leerlingen educatieve games in projectvorm aan te maken.

Valère Awouters (lector KHLim, coördinator van de onderzoeksgroep Edict (Education en ICT))

Keuzesessie 3

'Flankerend onderwijsbeleid'
Heidi Frederix


Onderwijs wordt vaak beschouwd als hefboom nummer 1 om te werken aan gelijke onderwijskansen, sociale rechtvaardigheid,… en dit op basis van talenten en competenties. De verwachtingen naar het onderwijs anno 2012 staan hoog gespannen. Onderwijs moet een antwoord bieden op heel wat maatschappelijke uitdagingen en knelpunten: taalvaardigheid van leerlingen en ouders, leerrecht voor iedereen, versterking van ouders als evenwaardige partners, het aanbod van brede ontwikkelingskansen, … Hoe ga je als school met deze oude en nieuwe uitdagingen om en wie kan je hierbij ondersteunen? Wat kan je verwachten van een provinciale en gemeentelijke overheid? Wat is de betekenis van het decreet flankerend onderwijsbeleid in Limburg? En last but not least, waarvoor kan je als school een beroep doen op een lokaal bestuur, een lokaal netwerk?

Heidi Frederix (Steunpunt Onderwijs, Provincie Limburg)

Keuzesessie 4

'Taijiwuxigong'
Sofie-Ann Bracke


Bij Taji en Qigong (beter bekend als Tai Chi en Chi Kung) wordt door beweging, lichaamscorrectie en meditatie een sterke interne energiekracht ontwikkeld. Regelmatige training geeft een reinigend effect op elke persoon (jong en oud) met een algeheel evenwicht in lichaam en geest als resultaat.

De meeste klachten die mensen hebben komen voort uit een langdurige ineengezakte houding en emotionele stress. Emoties produceren bepaalde stoffen in het lichaam die meestal geëlimineerd worden nadat de emotie wordt losgelaten. In sommige gevallen is het echter mogelijk dat de stoffen zich vastzetten en het lichaam zich daarnaar gaat gedragen.

Mijn missie is door lichaamsbesef een goede lichaamshouding te ontwikkelen die niet louter lichamelijk is maar ook een duidelijk effect heeft op het emotionele en mentale evenwicht om uiteindelijk volledig zichzelf te kunnen zijn, een verlangen dat leeft in ieder van ons. Ik volg hiervoor het specifieke systeem van Dr. Shen Hongxun, de grondlegger van Taijiwuxigong. Binnen Taijiwuxigong zijn er een aantal afzonderlijke oefeningen die zowel staand, zittend als liggend worden uitgevoerd zoals een oefening om spontane beweging op te wekken of die een bepaald deel van het lichaam losmaken en klank- en meditatieoefeningen (om mentale spanning los te laten).

Sofie-Ann Bracke (Trainer Chinese healing)

Keuzesessie 5
ganse voormiddag

'Motiveren'
Pieter Sprangers


Onderwijsinnovatie is onmisbaar wordt voor leren in de toekomst. Edushock neemt je mee in een razend leeravontuur. Twintig tweets uit een denkbeeldige toekomst leggen choquerende trends bloot die ook het onderwijs de komende jaren drastisch zullen veranderen. Evolueer van 'go with the flow' naar 'make the flow'. Hoe kan krachtig leren in de toekomst er uit zien?

De eerste workshop ‘Leerkracht inspireer’ maakt deel uit van een ‘game’ gekoppeld aan het boek Edushock.
Tijdens de tweede workshop wisselen we ideeën uit aan de hand van een concrete case: ‘Splitsen of toespitsen?’
Beide sessies zijn op dezelfde manier opgebouwd: casebeschrijving, reflectieopdracht (vanuit het standpunt van de onderwijziger), doe-opdracht voor persoonlijke acties, killers en stoute statements.

Pieter Sprangers (zaakvoerder van ‘domo de refontiro - innovator in menselijke processen’ en deeltijds werkzaam in diverse onderwijsinstellingen. Co-auteur van het boek ‘Edushock, breinoptimizer voor leren in de toekomst’)

10.30 - 11.00 uur Koffiepauze en wisseling sessies

11.00 - 12.30 uur
KEUZESESSIES (tweede maal)

Keuzesessie 6

'Collegiale visitatie'
Reinhilde Everts


Deze sessie wil je informeren over en smaak doen krijgen in collegiale visitatie als instrument van kwaliteitszorg. Verwacht geen verhaal over collega’s die bij elkaar te rade gaan (collegiale consultatie). Evenmin gaat het in deze sessie over collega’s die in intervisie de koppen bij elkaar steken. Waar we het wel over hebben, is over kleine teams van leerkrachten en directies uit verschillende scholen die als kritische vrienden bij elkaar op bezoek gaan. Een visitatie dompelt je onder in een bad van observeren, reflecteren, evalueren, waarderen en presenteren.

Collegiale visitatie is het instrument bij uitstek om je een beeld te vormen over de kwaliteit van het eigen onderwijs en dat van de collega’s uit andere scholen. Je focust daarbij niet alleen op het leren van de leerling, maar je hebt ook oog voor de wijze waarop de leraar en de school dit leren ondersteunen.

Onze bron van inspiratie is het boek ‘Ik zie, ik zie wat jij niet ziet. Collegiale visitatie als hefboom voor schoolontwikkeling.’ van Peter van Petegem en Paul Cautreels, beiden verbonden aan de Universiteit Antwerpen.

Reinhilde Everts (pedagogisch directeur SG Harlindis & Relindis Maaseik-Kinrooi, voorheen projectbegeleider proeftuinen VVKSO)


Keuzesessie 7

'Gaming'
Valère Awouters


Games zijn in. Jongeren gamen veel en gevarieerd. De media belichten vooral de negatieve aspecten, zoals verslaving en aanzetten tot geweld. Maar is dit ook zo? En wat zegt het wetenschappelijk onderzoek hierover? In deze sessie gaan we hier verder op in. Sneller dan verwacht neemt ook de productie van educatieve games toe. We geven een aantal voorbeelden en laten zien wat met educatieve games kan bereikt worden. Er komen steeds meer educatieve games voor vakinhoudelijke en vakoverschrijdende eindtermen ter beschikking. De specifieke (vak)didactische mogelijkheden krijgen speciale aandacht. Ook wordt het mogelijk om samen met leerlingen educatieve games in projectvorm aan te maken.

Valère Awouters (lector KHLim, coördinator van de onderzoeksgroep Edict (Education en ICT))

Keuzesessie 8

'Flankerend onderwijsbeleid'
Heidi Frederix


Onderwijs wordt vaak beschouwd als hefboom nummer 1 om te werken aan gelijke onderwijskansen, sociale rechtvaardigheid,… en dit op basis van talenten en competenties. De verwachtingen naar het onderwijs anno 2012 staan hoog gespannen. Onderwijs moet een antwoord bieden op heel wat maatschappelijke uitdagingen en knelpunten: taalvaardigheid van leerlingen en ouders, leerrecht voor iedereen, versterking van ouders als evenwaardige partners, het aanbod van brede ontwikkelingskansen, … Hoe ga je als school met deze oude en nieuwe uitdagingen om en wie kan je hierbij ondersteunen? Wat kan je verwachten van een provinciale en gemeentelijke overheid? Wat is de betekenis van het decreet flankerend onderwijsbeleid in Limburg? En last but not least, waarvoor kan je als school een beroep doen op een lokaal bestuur, een lokaal netwerk?

Heidi Frederix (Steunpunt Onderwijs, Provincie Limburg)

Keuzesessie 9

'Taijiwuxigong'
Sofie-Ann Bracke


Bij Taji en Qigong (beter bekend als Tai Chi en Chi Kung) wordt door beweging, lichaamscorrectie en meditatie een sterke interne energiekracht ontwikkeld. Regelmatige training geeft een reinigend effect op elke persoon (jong en oud) met een algeheel evenwicht in lichaam en geest als resultaat.

De meeste klachten die mensen hebben komen voort uit een langdurige ineengezakte houding en emotionele stress. Emoties produceren bepaalde stoffen in het lichaam die meestal geëlimineerd worden nadat de emotie wordt losgelaten. In sommige gevallen is het echter mogelijk dat de stoffen zich vastzetten en het lichaam zich daarnaar gaat gedragen.

Mijn missie is door lichaamsbesef een goede lichaamshouding te ontwikkelen die niet louter lichamelijk is maar ook een duidelijk effect heeft op het emotionele en mentale evenwicht om uiteindelijk volledig zichzelf te kunnen zijn, een verlangen dat leeft in ieder van ons. Ik volg hiervoor het specifieke systeem van Dr. Shen Hongxun, de grondlegger van Taijiwuxigong. Binnen Taijiwuxigong zijn er een aantal afzonderlijke oefeningen die zowel staand, zittend als liggend worden uitgevoerd zoals een oefening om spontane beweging op te wekken of die een bepaald deel van het lichaam losmaken en klank- en meditatieoefeningen (om mentale spanning los te laten).

Sofie-Ann Bracke (Trainer Chinese healing)
12.30 uur - Lunch